အစုစပ္လုပ္ကိုင္တယ္ဆုိတာ လူအမ်ားဟာ မိမိတို႕ရဲ႕ ပစၥည္း လုပ္အားနဲ႕ က်ြမ္းက်င္မႈေတြကို စုေပါင္းလုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ရာက ရရွိလာတဲ႕ အျမတ္ ေ၀စုကို ခြဲေ၀ယူၾကစို႕ သေဘာတူသူ တစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦး ဆက္ဆံျခင္း ကိုဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။
- အစုစပ္လုပ္ငန္းမွာ ပါ၀င္သူတစ္ဦးခ်င္းကို အစုစပ္လုပ္ကိုင္သူလို႕ေခၚတယ္။
- လုပ္ငန္းကိုေတာ့ အစုစပ္လုပ္ငန္းလို႕ ေခၚတယ္။ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္တဲ့အမည္ကို အစုစပ္လုပ္ငန္းအမည္လို႕ေခၚတယ္

ေသတမ္းစာေရးခြင့္ရွိတဲ့ ဘာသာက ဘာသာ၀င္ေတြသာ ေသတမ္းစာေရးခြင့္ရွိတာပါ။
ျမန္မာ့ဓေလ့ထံုးတမ္းဥေပေဒအရကေတာ့ ေသတမ္းစာေရးခြင့္ မရွိပါ။
တကယ္ေတာ့ ေသတမ္းစာဆိုတာ ၄င္းပိုင္ပစၥည္းေတြကို ဘယ္သူ႕ကို ဘယ္လိုခြဲေ၀ေပးဖို႕ဆိုျပီး ဥပေဒနဲ႕အညီ စီမံေရးသားထားတဲ့စာတစ္မ်ိဳးပါပဲ။
၁) ႐ူးသြပ္သူ၊အ႐ြယ္မေရာက္ေသးသူ မဟုတ္ရင္ မိမိပိုင္ပစၥည္းကိုေရးသားစီမံခန္႕ခြဲႏိုင္တယ္။
၂) ႐ူးသြပ္သူတစ္ဦးဟာ ႐ူးသြပ္တဲ့ေ၀ဒနာ ေပ်ာက္ကင္းၿပီး စိတ္ေကာင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေသတမ္းစာေရးႏိုင္ပါတယ္။
၃)အရက္ေသစာ ၊ မမာမက်န္း ၊ အျခားတစံုတရာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ မိမိေရးသားခဲတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကို နားမလည္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ရွိေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ေသတမ္းစာ ေရးမယ္ဆိုလွ်င္ ေသတမ္းစာအတည္မျဖစ္ပါ။
- သာမန္ေသတမ္းစာကို စာနဲ႕ေရးျပီး ေသတမ္းစာေရးသူကိုယ္တိုင္ လက္မွတ္ေရးထိုးရပါမယ္။
- ေရးသားခ်က္ဟာ ေပးကမ္းသူ ပစၥည္းပိုင္ရွင္ အသက္ထင္ရွားရွိစဥ္ ေရးသားျပီး ေပးကမ္းသူ ေသဆံုးမွ ပစၥည္းစီမံခန္႕ခြဲဖို႕ ေရးသားတာမ်ိဳး ျဖစ္ရ ပါမယ္။တစ္နည္းအားျဖင့္ ေသတမ္းစာျဖစ္ေစဖို႕ ရည္ရြယ္ၿပီး ေရးတာမ်ိဳး ျဖစ္ရပါမည္။
- ေသတမ္းစာမွန္ကန္ေၾကာင္း သက္ေသ အနည္းဆံုး ႏွစ္ဦး လက္မွတ္ေရးထိုးရပါမယ္။
- ေသတမ္းစာမွာ ဘယ္ပစၥည္းကို ဘယ္လို ခြဲေ၀လိုတဲ့အေၾကာင္း ပါရပါမည္။
- ေသတမ္းစာဟာ ျပဳလုပ္ေရးသားသူ ေသဆံုးခ်ိန္ကစၿပီး အက်ိဳးသက္ေရာက္ပါတယ္။
- ေသတမ္းစာကို ဘယ္ကာလ မွာမဆို မွတ္ပံုတင္ႏိုင္ပါတယ္။
- ေသတမ္းစာကို မိမိ အသက္ထင္ရွားရွိေနစဥ္ကာလအတြင္း ဘယ္အခ်ိန္မွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေရးသားခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္သလို ဘယ္အခ်ိန္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပန္လည္ရုပ္သိမ္း ႏိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။

ကြာရွင္းျပတ္စဲျခင္း စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္မယ္ဆိုရင္ အသင့္ရိုက္ႏွိပ္ထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ ပံုစံမွာ အလြယ္တကူ ေရးျဖည့္ျပီး ခ်ဳပ္ၾကတာမ်ားပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ သားေရးသမီးေရးကိစၥ ပစၥည္းခန္းကိစၥေတြ ပါလာရင္ ကြာရွင္းစာခ်ဳပ္ သီးျခားခ်ဳပ္ဆိုဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။
ကေလးကို ဘယ္သူတာ၀န္ယူမလဲ ဘယ္သူရဲ႕အုပ္ထန္းခြင့္ေအာက္မွာ ထားမွာလဲ။စည္းကမ္းခ်က္ေတြ ကဘာလဲ။အလားတူ ပစၥည္းခန္းကိစၥ ပါလာရင္ ဘယ္သူက ဘယ္ပစၥည္းကို ယူမွာလဲဆိုတာေတြ စာခ်ဳပ္မွာ တစ္ပါတည္း ခ်ဳပ္ဆိုဖို႕လိုပါတယ္။
၁) တရား၀င္ကြာရွင္းျပတ္စဲ စာခ်ဳပ္ျပဳလုပ္ေရးသားျပီး အာဏာရ တရားသူၾကီး ေရွ႕ေမွာက္မွာကြာရွင္းျပတ္စဲလိုတဲ့အေၾကာင္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆႏၵ ကိုယ္စီ ထုတ္ေဖာ္ျပီး လက္မွတ္ေရးထိုးၾကရပါမည္။
၂) စာခ်ဳပ္မွာ ေပါင္းသင္းရန္ ဆႏၵမရွိေတာ့တဲ့အေၾကာင္း တိတိက်က် ေဖာ္ျပပါရွိရပါမယ္။
၃) အနည္းဆံုး အသိသက္ေသႏွစ္ဦး ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးၾကရပါမယ္။
၄) ၂၅က်ပ္တန္ စာခ်ဳပ္ေခါင္းေပၚမွာ ခ်ဳပ္ဆိုၾကရပါမည္။
၅) ပစၥည္းခြဲေ၀တဲ့ကိစၥပါ စာခ်ဳပ္မွာ ပါ၀င္ခ်ဳပ္ဆိုရင္ မ႐ႊ႕မေျပာင္းႏုိင္တဲ့ ပစၥည္း က်ပ္ ၁၀၀ နဲ႕ အထက္ျဖစ္ရင္ အဲဒီပစၥည္းခြဲေ၀မႈ သီးျခားစာခ်ဳပ္ျပဳလုပ္ရပါမည္။
၆) ထိုစာခ်ဳပ္ကို တရား၀င္ျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္ပံုတင္ျပဳလုပ္ရပါမည္။

တရားရံုးကိုသြားၿပီး ကတိလက္ထပ္စာခ်ဳပ္ ျပဳလုပ္ၾကတဲ့ဓေလ့ထံုးတမ္း တစ္ရပ္ေပၚေပါက္လာတာ ငယ္ရြယ္သူေတြ အခ်င္းခ်င္း ေမတၱာမွ်ၾကရာက လူၾကီးမိဘမသိေအာင္ ဒါမွမဟုတ္ လူၾကီးမိဘ သေဘာမတူတာကို အကာအကြယ္ရေအာင္ ရည္႐ြယ္ၿပီး ႐ံုးတက္လက္ထက္ရာက ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ ေယာက်္ားတစ္ေယာက္နဲ႕ မိန္းမတစ္ေယာက္ဟာ တရား၀င္ထိမ္းျမားမႈေျမာက္ဖို႕ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။
၁) ေယာက္်ားဟာ အိမ္ေထာင္ျပဳဖို႕အတြက္ က်န္းမာသန္စြမ္းရပါမယ္။
၂) မိန္းမဟာ မုဆိုးမ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ခုလပ္ တင္လင္ကြာ မဟုတ္ရင္ အသက္(၂၀)ျပည့္ရပါမယ္။အသက္(၂၀)မျပည့္ေသးဘူးဆိုရင္ မိဘဒါမွမဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ရွိရမယ္။
၃) အၾကင္လင္မယားအျဖစ္ အိမ္ေထာင္ျပဳမယ္ဆိုတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္ ႏွစ္ဦးစလံုးမွာ ရွိရပါမယ္။
၄) ႏွစ္ဦးစလံုး စိတ္ေပါ့သြပ္သူေတြ မျဖစ္ေစရပါ။
၅) မိန္းမမွာ မျပတ္စဲေသးတဲ့ တရား၀င္ လင္ေယာက်္ား မရွိေစရပါ။
၆) အထင္အရွား ထိမ္းျမား လက္ထပ္မႈ မျပဳခ့ဲလွ်င္ လင္မယားအျဖစ္ လူတိရွင္ၾကား ေပါင္းသင္းေနထိုင္မႈ ရွိရပါမယ္။
- ၂၅ က်ပ္တန္ စာခ်ဳပ္ေခါင္းေပၚမွာ လက္ထပ္ထိမ္းျမားစာခ်ဳပ္ ရိုက္ႏွိပ္ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ဒါမွမဟုတ္ အသင့္ရိုက္ႏွိပ္ထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြေပၚမွာလည္းေရးျဖည့္ႏိုင္ပါတယ္။
- အမည္၊အသက္၊မွတ္ပံုတင္အမွတ္ ၊ မိဘအမည္ ၊ လူမ်ိဳး ၊ ကိုးကြယ္တဲ့ဘာသာ ၊ အလုပ္အကိုင္ ၊ ေနရပ္လိပ္စာ ေတြကို ေဖာ္ျပရပါမယ္။
- မိမိတို႕ဟာ လြတ္လပ္သူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ ပါရွိရပါမယ္။မိမိတို႕ႏွစ္ဦး တစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦး ေမတၱာသက္၀င္ ခ်စ္ခင္စံုမက္ ႏွစ္သက္ျမတ္ႏိုးၾကတဲ့အတြက္ အၾကင္လင္မယားအျဖစ္ ေပါင္းသင္းေနထိုင္ဖို႕ ရည္စူးၿပီး ထိမ္းျမားမဂၤလာ ကတိသစၥာျပဳလႊာ ျပဳလုပ္ၾကတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ ပါရွိရပါမယ္။
- အာဏာရ တရားသူၾကီးေရွ႕ေမွာက္မွာ ကတိသစၥာျပဳလက္မွတ္ေရးထိုးၾကရပါမယ္။
- အသိသက္ေသ အနည္းဆံုး(၂)ဦး ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးရပါမယ္။
- အကယ္၍ မိန္းကေလးအသက္ဟာ(၁၈)ႏွစ္ျပည့္ျပီး ေပမယ့္ အသက္(၂၀)မျပည့္ေသးဘူးဆိုရင္ မိဘအုပ္ထိမ္းသူက သက္ေသအျဖစ္ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးရပါလိမ့္မည္။

စိန္ေ႐ႊ အစရွိတဲ့ေ႐ႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥသည္း ေတြကို ေပးကမ္းတဲ့ေနရာမွာ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ၿပီးေပးလို႕လည္းရသလို စာခ်ဳပ္မခ်ဳပ္ဘဲ ေပးလို႕လဲရပါတယ္။
ေျမအိမ္ စတဲ့မေ႐ႊ႕ မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း တစ္စံုတစ္ရာကိုေပးကမ္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေပးကမ္းျခင္းစာခ်ဳပ္ ျပဳလုပ္ရတယ္။
ေပးကမ္းျခင္းစာခ်ဳပ္ ဟာေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ရပါမယ္ -
၁) စာခ်ဳပ္စာတမ္း ျပဳလုပ္ရပါမယ္။
၂) အနည္းဆံုး သက္ေသႏွစ္ေယာက္ လက္မွတ္ေရးထိုးရပါမယ္။
၃) အလိုအေလ်ာက္ျဖစ္ေပၚလာတဲ႕ ေမတၱာသက္၀င္မႈအရ ေပးတာ ျဖစ္ရမယ္။
၄) ပစၥည္းရသူ (သို႕) ပစၥည္းရသူရဲ႕ကိုယ္စားလွယ္က ပစၥည္းေပးကမ္းတာကို သေဘာတူတဲ့အေၾကာင္း လက္ခံတဲ့အေၾကာင္း ဖြင့္ဟ ၀န္ခံၿပီး လက္မွတ္ေရးထိုးရပါမယ္။
၅) စာခ်ဳပ္ကို ေရစစၥရီမွတ္ပံုတင္ ျပဳလုပ္ရပါမယ္။
စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ တံဆိပ္ေခါင္း အလံု အေလာက္ နဲ႕ စာခ်ဳပ္နဲ႕ ေရးသားခ်ဳပ္ဆို ရပါတယ္။အဆိုပါစာခ်ဳပ္ကို မွတ္ပံုတင္ရပါမယ္။
- ေပးကမ္းျခင္းခံရသူက ေပးကမ္းျခင္းကို လက္ခံသေဘာတူေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိရပါမယ္။
- ေပးကမ္းတဲ့ပစၥည္း စာရင္းဇယား ေဖာ္ျပပါရွိရပါမယ္။
- ဆိုင္ရာက ထုတ္ေပးတဲ့ ပစၥည္းတည္ရွိရာေျမပံု ေျမရာဇ၀င္ ပူးတြဲ ပါရွိရပါမယ္။
- ေပးကမ္းသူပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း ပိုင္ဆိုင္မႈဆိုင္ရာ အေထာက္အထား ပူးတြဲေဖာ္ျပ ပါရွိရပါမယ္။
- ေပးကမ္းစဥ္မွာ ေပးသူအေနနဲ႕ အသက္ရွင္လ်က္ရွိၿပီးမွ ေပးႏိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။
- လက္ခံသူအေနနဲ႕လည္း အသက္ရွင္ဆဲ လက္ခံႏိုင္တယ္။ ေသဆံုးမွ ဆိုရင္ ေပးကမ္းျခင္း ပ်က္ျပယ္ပါတယ္။
- အနာဂတ္ ပစၥည္းကို ေပးကမ္းျခင္း မျပဳႏိုင္ပါ။
- အေပးခံရသူဟာ တစ္ဦးထက္ပိုေနၿပီး တစ္ဦးက ေပးကမ္းတာကို လက္မခံရင္ လက္မခံသူအတြက္သာ ေပးကမ္းျခင္း ပ်က္ျပယ္ၿပီး က်န္လက္ခံ သူေတြအတြက္ ေပးကမ္းျခင္း အတည္ျဖစ္ပါသည္။
- ေပးသူပိုင္ ပစၥည္းအားလံုးကို ေပးတာဆိုရင္ ေပးစဥ္ခါက ေပးသူမွာ တင္ရွိေနတဲ့ ေႀကြးၿမီအားလံုးအတြက္ ေပးတဲ့ပစၥည္းနဲ႕အညီ လက္ခံသူအေပၚမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။